Welke ervaring rondom ACT heeft je het meest geraakt?

Wat me meteen aansprak in ACT, is dat het niet gaat over veranderen van wat je denkt of voelt. Niet: jij moet anders. Maar: hoe kun jij je anders verhouden tot wat er in je omgaat? Dat onderscheid voelt voor mij wezenlijk. Zeker voor LHBTIQ+ mensen, die vanuit de samenleving al zo vaak de boodschap krijgen dat ze zich moeten aanpassen.
Het echte kantelpunt kwam toen ik het boek van Matthew Skinta ontdekte: Contextual Behavior Therapy for Sexual & Gender Minority Clients. Skinta combineert ACT met het minderheidsstressmodel. Dat is een verklaringsmodel dat nog onvoldoende bekend is in Nederland, en dat heel helder maakt waarom LHBTIQ+ mensen vaker mentale klachten hebben. Niet omdat er iets mis met hen is, maar omdat maatschappelijke vooroordelen chronische stress veroorzaken die zijn tol eist.
Minderheidsstress ontstaat door de voortdurende blootstelling aan vooroordelen, discriminatie en de verwachting dat je je moet verbergen of aanpassen. Dat kan gaan om grote gebeurtenissen, maar ook om de kleine, sluipende dingen van alledag: een opmerking, een blik, het gevoel dat je niet volledig jezelf kunt zijn. Skinta laat zien hoe ACT-vaardigheden mensen kunnen helpen om veerkrachtiger te worden te midden van al die stressoren. Dat was voor mij het ontbrekende puzzelstuk, een echte verdiepingsslag.

Hoe zou je ACT in 1 zin omschrijven?

Ruimte maken voor wat er is, zodat je kunt bewegen naar wat er voor jou toe doet.

Wat is je favoriete metafoor/oefening?

Dropping Anchor is de oefening die het vaakst terugkomt in mijn trajecten.
Veel van mijn cliënten zijn, vaak zonder het zelf goed door te hebben, in een overlevingsstand terechtgekomen. Ze zitten enorm in hun hoofd, proberen zich overal uit te denken. Of ze worden overspoeld door wat ze voelen en komen er niet meer uit.
Dat heeft alles te maken met minderheidsstress. Als je jarenlang bent blootgesteld aan afwijzing, onveiligheid of de druk om jezelf te verbergen, leert je zenuwstelsel om altijd op scherp te staan. Moeilijke gevoelens en gedachten voelen dan als iets wat je moet wegduwen of controleren. Maar dat lukt niet, en het kost enorm veel energie.
Dropping Anchor is juist hier zo’n mooie interventie die je steeds weer kunt laten terugkomen. En die cliënten ook goed buiten de sessie kunnen inzetten.
De oefening vraagt niet om anders te denken of moeilijke gevoelens weg te maken. Ze helpt je om te stoppen, te voelen dat je er bent, en te ontdekken dat jij geen controle hebt over wat er in je opkomt, maar wel over wat je doet met je armen en je benen. Dat je kunt bewegen, kunt handelen, kunt interacteren met de wereld om je heen. Ook als je lastige gevoelens en gedachten hebt. Dropping Anchor brengt je terug naar het moment waarop verandering mogelijk is: nu.