Virtual Summit 2026: ACT and the Body
Twee verslagen van deze Virtual Summit van twee verschillende sprekers.
Terugblik op de workshop van Liz Patton door Wolthers-Ruiters.
Dr. Liz Patton is een klinisch psychologe uit Australië en zij trapte de Virtual Summit af om 7.30 uur in de ochtend. Ze vertelde over de manier waarop zij in haar praktijk met vrouwen met chronische pijn werkt. Ze werkt sinds twee jaar ook als psycholoog in een team van artsen, met name gynaecologen, alwaar ze ACT heeft geïntroduceerd in een zeer gemedicaliseerde omgeving. Ze gebruikte een client met endometriose als voorbeeld in haar workshop. Iets dat mij sterk aansprak, omdat ik ook met vrouwen met endometriose werk.
Tijdens haar workshop kwamen alle pijlers van de hexaflex aan bod. Liz sprak over de relatie die vrouwen met hun lijf hebben en dat ze al vanaf jonge leeftijd berichten krijgen en oppikken uit hun omgeving over hun lijf – lang, kort, dik, dun, mooi, lelijk. Die berichten kunnen deel worden van hun zelfbeeld. Hierbij maakte ze in haar werk met cliënten het onderscheid tussen het I (zelf-als-context), het You (het verhaal over jezelf) en het observerende deel van het brein. Ze vertelde dat ze bij vrouwen met chronische pijn niet graag het woord ‘acceptance’ gebruikt, omdat vrouwen vaak de associatie met opgeven hebben bij dit woord. Ze nodigde deelnemers uit om andere woorden aan te dragen en in de chat verschenen o.a. willingness to experience, being open to explore, acknowledgment.
We werden ook uitgenodigd om een korte oefening met onze hand te doen, om te ervaren hoe weinig bewegingsruimte je hebt wanneer je zenuwstelsel chronisch geactiveerd is – iets wat bij vrouwen met endometriose vaak het geval is. Bij jonge vrouwen gebruikt ze vaak het voorbeeld van een volle blaas. Als je die blijft negeren, dan gaat het pijn doen. Pas als je aandacht geeft en naar het toilet gaat, dan verandert de sensatie en vraagt het geen aandacht meer. Een cliënt van Liz ervoer dat haar fysieke pijn toenam zodra ze haar eigen waarden, verlangens en behoeften naar de achtergrond liet verdwijnen en er spanning ontstond. Ze leerde pijn te zien als een signaal van het lijf (net zoals pijn aan je blaas als je te lang wacht met plassen), in plaats van iets waar ze zo snel mogelijk vanaf moest komen. Liz nodigde ons ook uit om na te denken over onze relatie met ons lijf en wat wij vanuit onze sociale context hebben opgepikt hierover. Al met al was het een zeer interessante workshop die mij – als vrouw, als vrouw met endometriose en als coach die werkt met vrouwen met endometriose. Het heeft mij aan het denken gezet over het onderzoeken van de relatie die de cliënt met haar lijf heeft, van wie de verhalen over haar lijf zijn, en hoe zij naar pijn kijkt. Liz is te volgen via LinkedIn en instagram (drlizpatton).
Terugblik op de workshop van Eric Morris door Nelleke van Dam.
Uurtje extra slaap doet wonderen
Op 8 oktober hield de moedervereniging de Virtual Summit met als thema ACT & the Body. De Virtual Summit is de plek waar wetenschap en onderzoek samenkomen met praktische tips voor het werken met cliënten of coachees. Eén van de sessies werd gegeven door Dr. Eric Morris, een autoriteit op het gebied van psychoses. Hij toonde met onderzoekdata aan dat de kans daarop kan toenemen als mensen te weinig slaap ervaren. Daarbij haalde hij ook het SLEAPI-protocol aan, een specifiek protocol voor autistische jongeren gebaseerd op ACT.
Als mensen psychologisch flexibeler worden, hebben ze minder angstige gedachten en juist dat bevorderd beter slapen. Er ontstaat een soort patroon waarbij beter slapen vervolgens weer tot minder angstgedachten leidt. En dat maakt het weer mogelijk om nog iets beter te oefenen met het opbouwen van nog iets meer psychologische flexibiliteit.
Morris is echter ook iemand die psychoses beschouwd als iets wat ons allemaal kan overkomen. Iedereen hoort wel eens stemmen, een doordringend geluid dat steeds terugkeert of ervaart juist auditieve of visuele sensaties die niet ‘echt’ zijn. Voor Morris betekent dat niet dat iemand een behandeling nodig heeft. Uit zijn werk spreekt vaak dat het normaliseren van dit soort gedrag en onderzoeken wat de functie daarvan is, helend en helpend is.
En dat normaliseren is juist wat deze sessie maar ook eerdere scholing met Morris via Contextual Consulting in Groot-Brittannië zo aantrekkelijk maakt voor mij als coach. Hier spitste het zich toe op slaap als een mediator voor herstel. Maar ook als een thema wat je in therapie en coaching heel goed bespreekbaar kunt maken. Stemmen horen is maar één uitingsvorm van psychoses. En lang niet iedereen die er een meemaakt hoort ook stemmen en krijgt ‘opdrachten’ van zulke stemmen. Morris geeft in bijvoorbeeld deze bij- en nascholing en de bijbehorende Masterclass duidelijk aan dat met de stemmen in gesprek gaan heel goed kan: https://contextualconsulting.co.uk/training-course/on-demand/act-for-psychosis-foundations/. Maar je leert er ook dat heel andere signalen van je lijf niet te versmaden bronnen zijn om de functie van dat gedrag te onderzoeken.
Juist die ‘andere’ en ‘vreemde’ dingen, die lichamelijke sensaties die verstorend werken op slaap en door gebrek daaraan weer worden versterkt, zijn varianten van gedrag dat een functie heeft. Psychoses – en zeker de zwaardere episodes – worden, zo blijkt volgens Morris uit onderzoek, vaak voorafgegaan door heel veel van die lichamelijke signalen. Leer je psychologisch flexibel zijn én die signalen te ervaren, dan kun je sturen op omstandigheden die maken dat het niet erger wordt. Door erover te praten, door te defuseren van wat je voelt. Dus niet alleen defuseren op wat je denkt, je lastige gedachten en gevoelens als cognitieve ‘dingen’ maar juist op die onbestemde dingen die je lijf doet, wat je echt fysiek voelt. En daar raakt zijn werk aan werken met co-regulatie uit de polyvagaal theorie, systemisch werk e.d. Onze lijven waarschuwen, vertellen, dragen iets, geven signalen en ‘zijn’ op een niveau waar je met ACT heel goed mee kunt werken.
De klok gaat weer een uurtje terug. Volgens de door Morris op 8 oktober gepresenteerde onderzoeken, doet dat uurtje wonderen. Geniet er van.
Morris is Associate Professor op de La Trobe University in Autsralië maar werkt ook nog als Consultant Clinical Psychologist bij een gezondheidscentrum in Melbourne.
